Freelance sözleşme örneği: bir proje sözleşmesinde olması gerekenler

Freelance bir işe sözleşmesiz başlamak, sonradan çıkacak anlaşmazlıkların çoğunun kapısını aralık bırakmaktır. Sözleşme uzun ve karmaşık olmak zorunda değil; iki tarafın "neyi, ne zamana, ne karşılığında" konusunda aynı şeyi anladığını yazıya dökmesi yeterli bir başlangıçtır. Bu yazı, bir proje sözleşmesinde bulunması beklenen maddeleri ve her biri için örnek bir cümle çerçevesi sunar. Bu bir hukuki tavsiye değildir; önemli işlerde bir avukata danışın.

1. Taraflar ve işin tanımı

Tarafların adı, iletişim bilgisi ve (varsa) vergi bilgileri yazılır. İşin tanımı ise sözleşmenin en önemli bölümüdür: belirsiz bir "web sitesi yapılacak" ifadesi yerine hangi sayfaların, hangi özelliklerin yapılacağı ve nelerin kapsam dışı olduğu belirtilmelidir. Örnek çerçeve: "Uzman, Ek-1'de tanımlanan 5 sayfalık kurumsal web sitesini tasarlayıp geliştirecektir. Ek-1'de yer almayan işler kapsam dışıdır ve ayrıca fiyatlandırılır." İlan ve teklifinizi net yazmak bu bölümü kolaylaştırır; bkz. proje ilanı nasıl yazılır ve teklif yazma rehberi.

2. Teslimatlar ve takvim

Her teslimat için bir tarih ya da süre belirleyin ve teslimin ne zaman "tamamlanmış" sayılacağını yazın. Örnek çerçeve: "Teslimat, müşteriye bildirimle yapılır; müşteri kabul ya da gerekçeli revizyon talebini 5 iş günü içinde bildirir." Müşterinin getirmesi gereken içeriklerin (metin, görsel, erişim bilgileri) tarihi de buraya yazılmalıdır; gecikmenin sorumlusu belli olsun. Kabul ölçütlerinin önceden belirlenmiş olması teslim anında çok işe yarar.

3. Ücret ve ödeme takvimi

Toplam ücreti, para birimini, KDV ve vergi durumunu (dahil mi, hariç mi), ödeme aşamalarını ve vadeyi yazın. Örnek çerçeve: "Toplam bedel X'tir; bedelin bir bölümü iş başlangıcında, kalanı aşama teslimlerinde ödenir." Bütçeyi aşamalara bölmek iki taraf için de riski azaltır; ayrıntı için aşamalı ödeme yazımıza ve bütçe rehberine bakın. Belge türü (makbuz ya da fatura) için vergi ve fatura yazımızı okuyup mali müşavirinize danışın.

4. Revizyon ve kapsam değişikliği

Kaç tur revizyonun fiyata dahil olduğunu ve kapsam dışı taleplerin nasıl ele alınacağını yazın. Örnek çerçeve: "Fiyata 2 revizyon turu dahildir; ek talepler yazılı onayla ayrıca fiyatlandırılır." Kapsam değişikliklerinin e-posta veya platform mesajı gibi yazılı bir kanalla onaylanması, "ben bunu da istemiştim" tartışmasını önler.

5. Fikri haklar, gizlilik ve kişisel veri

• Fikri haklar: Teslim edilen işin haklarının ne zaman ve hangi kapsamda müşteriye geçtiği yazılmalıdır (örneğin ödemenin tamamlanmasıyla). Uzmanın portfolyosunda işi gösterip gösteremeyeceği de ayrıca belirtilebilir.
• Gizlilik: Tarafların birbirinin ticari bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmaması için kısa bir gizlilik maddesi eklenir.
• Kişisel veri: İş kişisel veri içeriyorsa taraflar bunun nasıl işleneceğini netleştirmelidir; yapay zeka araçları kullanılacaksa hangi verinin paylaşılacağı konusunda önceden anlaşın.

6. Fesih ve uyuşmazlık

İşin yarıda kalması halinde o ana kadar yapılan işin nasıl ücretlendirileceği, tarafların hangi sürelerle yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi sonlandırabileceği ve uyuşmazlıkta nasıl hareket edileceği yazılır. Burada geçerli hükümler ülkenin hukukuna ve işin niteliğine bağlıdır; bu bölüm için bir hukukçudan görüş almak en güvenli yoldur.

Serbest İş'te sözleşme

Serbest İş bir buluşma platformudur: ilan, teklif ve mesajlaşma sunar; komisyon almaz, ödemeler doğrudan taraflar arasında yapılır. Platform sizin adınıza sözleşme hazırlamaz; teklifte kapsam, süre ve ödeme aşamalarını yazmak ilk adımdır. Platform yeni olduğu için ilan sayısı henüz az; açık projelere bakabilir ya da uzmanları inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Küçük bir iş için de sözleşme gerekir mi?

İşin büyüklüğü ne olursa olsun kapsam, süre ve ücretin yazılı olması faydalıdır. Küçük işlerde bu, onaylanmış bir teklif ve yazışma kadar kısa olabilir.

E-posta ile anlaşmak sözleşme yerine geçer mi?

Yazılı yazışmalar anlaşmanın kanıtı olarak değer taşıyabilir; ancak bunun hukuki geçerliliği olayın koşullarına bağlıdır. Önemli işlerde bir hukukçuya danışın.

Bu yazıdaki ifadeleri aynen kullanabilir miyim?

Bunlar yalnızca çerçeve örnekleridir. Kendi işinize ve ülkenizin hukukuna göre uyarlayın; gerekirse bir avukata kontrol ettirin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir.